KNVWS Afdeling 't Gooi

Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde,

afdeling 't Gooi - Ledenconvocatie begin januari 2010

UITNODIGING  voor het bijwonen van de volgende lezingen:

donderdag 18 maart 2010

Sprekers            : Leden van onze Werkgroep Praktische Sterrenkunde  
Onderwerp         : Presentatie: "Van Regenbogen tot Buitenaardse Vulkanen".
Inleiding            : zie pag. 3.

donderdag 15 april 2010

Spreker             : Drs. Edwin Mathlener, Utrecht 
Onderwerp         : De toekomst van het Zonnestelsel.
Inleiding            : zie pag. 4.
Tijdens de pauze van deze lezing zal ook de (korte) JAARVERGADERING van onze afdeling worden gehouden. De agenda voor deze vergadering vindt u verderop in deze convocatie.

De lezingen vinden plaats in het Alberdingk Thijmcollege (eerste verdieping, tenzij in het gebouw anders staat aangegeven), Laapersveld 9 te Hilversum.  Aanvang 20.00 uur. De toegang is gratis voor alle belangstellenden.
Voor de lezingen in het volgende seizoen zijn de volgende data vastgesteld: donderdagen 16 september, 14 oktober,  18 november,  9 december 2010;  27 januari, 17 februari,  17 maart, 14 april 2011.

JONGERENWERKGROEP "GOOISTER"

"Gooister", onze regionale afdeling van de Jongerenwerkgroep (JWG) van de KNVWS, richt zich vooral op de jeugd van ongeveer 8 tot 16 jaar. "Gooister" is tijdelijk gestopt tijdelijk met het organiseren van bijeenkomsten. Dit komt door een samenloop van omstandigheden (organisatie, andere verplichtingen binnen de JWG en locatie). Maar "Gooister" hoopt na de zomervakantie weer bijeenkomsten te gaan organiseren.
Zie de website  http://www.gooister.nl/      
Nadere informatie bij Jonathan Juursema, e-mail jonathan(at)gooister.nl, of bij Rien Parhan, Versteeghstraat 31,  1403 RS Bussum,  tel. (035) 6939 278 of 06 2410 6150.   Algemeen e-mailadres:  info(at)gooister.nl

WERKGROEP PRAKTISCHE STERRENKUNDE (W.P.S.)

De eerstvolgende bijeenkomsten zijn op de donderdagavonden 22 april en 10 juni.  Al onze leden met belangstelling voor de praktische beoefening van de sterrenkunde zijn van harte welkom, op het adres Salland 2 (basisschool De Ark) te Huizen. Aanvang 20 uur (om 20.05 u. gaat de deur dicht). Er zijn geen kosten aan verbonden. Wie een agenda wil ontvangen, kan Hans Keuning even bellen of schrijven (Stobbe 34, 1261 PR  Blaricum, tel. 035 5263 619, e-mail keuning52(at)hotmail.com). Men kan de agenda kort na verschijning ook vinden op onze website.

AFDELING 't GOOI  EN  DE W.P.S.  OP INTERNET

De onlangs geheel vernieuwde en nog mooier geworden Internetsite van onze Werkgroep Praktische Sterrenkunde is te vinden op het webadres  http://www.wpshetgooi.nl    
Op de site vindt men o.m. het laatste nieuws over de activiteiten van onze KNVWS afdeling 't Gooi, deze ledenconvocatie, de agenda van de WPS-bijeenkomst, en door leden gemaakte astrofoto's. Maar nog veel meer! Het loont de moeite om deze site regelmatig te bezoeken.
Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde, afd. 't Gooi

STERRENKIJKAVONDEN

De eerstvolgende openbare sterrenkijkavonden zullen plaatsvinden op 19 en 20 maart.
De sterrenkijkavonden vinden altijd plaats op een op een vrijdag en zaterdag.
Vanaf 20.00 uur is iedereen van harte welkom. Niet eerder, want de telescopen zijn dan nog niet kijkklaar! Plaats: dagcamping "Nieuw Bussumerheide", Langerhuizenweg, ten westen van Huizen. (LET OP: tussen Nieuwe Bussumerweg en Naarderstraat; dus NIET aan het andere stuk van de Langerhuizenweg tussen Nieuwe Bussumerweg en Crailoseweg.) 

LET OP! De Crailoseweg is vanaf ca. 20 uur bij de op- en afrit van de A1 ( bij het ziekenhuis en ook uit de richting Amsterdam) afgesloten wegens wegwerkzaamheden!!
Parkeren bij voorkeur op het parkeerterreintje langs de lusweg bij de dagcamping.
Bij zware bewolking, storm en/of regen vervalt de avond.
Het sterrenkijken is gratis, maar meestal zijn er ook boekjes en sterrenkaarten te koop, en ook kan men een vrijwillige bijdrage aan de afdelingskas kwijt in de Fooienpot.
Het laatste nieuws over de sterrenkijkavonden is altijd te horen op de berichtenlijn van de Werkgroep Praktische Sterrenkunde: (035) 6720 817.  Als er wordt besloten een avond niet te laten doorgaan wegens zware bewolking, storm en/of regen, dan is dat altijd via de berichtenlijn te vernemen. Bij lichte bewolking zijn we er om 20 uur wel, voor het geval het gaat opklaren.

TELESCOOP ZOEKT GEBRUIKER

Vele jaren geleden heeft onze Afdeling en 7,5 cm lenzenkijker cadeau gekregen van een van de leden die een grotere kijker had aangeschaft. Deze kleine telescoop, heel geschikt voor het waarnemen van o.m. de Maan en de planeten Jupiter en Saturnus, is vaak gebruikt op onze openbare Sterrenkijkavonden, waarbij hij werd bediend door een van onze leden die ofwel geen eigen telescoop had, ofwel zijn eigen telescoop niet goed kon naar de hei kon meenemen.
Momenteel zoekt de telescoop een nieuwe gebruiker!  Er zijn twee mogelijkheden: Telescoop zelf in bruikleen krijgen en hem meenemen naar de kijkavonden, of de telescoop alleen komen bedienen (hij wordt dan gestald bij de secretaris die de kijker telkens zal vervoeren).
Uiteraard is niemand die zich aanmeldt daardoor verplicht om ALLE kijkavonden te bezoeken. Niemand "kan altijd". Maar het zou jammer zijn als de kijker bij iedere kijkavond ongebruikt blijft.
Wie vreest niet met zo'n kijker te kunnen omgaan: Dat is niet moeilijk te leren!
Aanmeldingen zijn welkom bij de secretaris, tel. (035) 6215168, e-mail gerardpeet(at)hetnet.nl

MAAK KENNIS MET ZENIT !  (als u niet reeds Zenitlezer bent.)

Zenit is een populairwetenschappelijk maandblad over sterrenkunde, weerkunde, ruimteonderzoek en aanverwante wetenschappen. Het tijdschrift volgt de ontwikkelingen in de professionele wetenschap op de voet. Zenit is tevens hét blad voor de actieve amateur. Zenit is ook het verenigingsorgaan van de KNVWS, maar het is al sinds vele jaren mogelijk om lid te zijn zonder Zenit (of om Zenit te lezen zonder KNVWS-lid te zijn). Op onze lezingavonden kunt u van de informatietafel dikwijls een gratis proefnummer van Zenit meenemen. Het jaarabonnement 2010 kost € 55. Wie zich aanmeldt als nieuw abonnee ontvangt een korting of een kleine attentie. Er is ook een speciale regeling voor studenten. Nieuwe abonnees kunnen ook korting krijgen op de Sterrengids 2010 of "kleine sterrengids" Sterren en Planeten 2010. Bovendien krijgen ze bij hun sterrengids gratis de Zenits van nov. en dec. 2009.

DEZE CONVOCATIE VOORTAAN (OOK) VIA E-MAIL?

Alle leden van wie ons een e-mailadres bekend is, krijgen deze convocatie (ook) via e-mail. Men krijgt iets later ook de papieren versie toegestuurd, tenzij men heeft laten weten dat dit niet hoeft. Deze convocatie is kort na verschijning ook te vinden op onze website.

WINKEL EN BIBLIOTHEEK "DE KOEPEL" 

Zonnenburg 2, Utrecht, tel. 030 2311 360,   http://www.dekoepel.nl ,  e-mail info(at)dekoepel.nl  -   Vele boeken  
(nieuw en tweedehands), software en andere astronomisch materiaal. Open maandag t/m vrijdag 9.30 - 16.30 uur. Bel eerst even, vooral als u voor iets speciaals komt. Informatie over telescopen alleen van dinsdag t/m vrijdag.

VAN REGENBOGEN TOT BUITENAARDSE VULKANEN
Inleiding tot de presentatie van onze Werkgroep Praktische Sterrenkunde op donderdag 18 maart a.s.

Wist u dat één van de manen van Jupiter ruim 400 actieve vulkanen heeft – maar liefst 7  keer zoveel als er per jaar op Aarde actief zijn? Of dat de hoogste vulkaan in onze zonnestelsel zich op Mars bevindt en 3 keer zo hoog is als Mount Everest? Of dat iedere dag de Aarde wordt gebombardeerd met tonnen materiaal vanuit de ruimte? En dat je zelfs met een amateurtelescoop een exoplaneet rond een andere ster kan waarnemen?
De leden van de Werkgroep Praktische Sterrenkunde van KNVWS ’t Gooi houden op 18 maart hun Presentatieavond voor leden en belangstellenden. Na een korte astronomische reis door verleden, heden en toekomst zullen vier andere leden achtereenvolgens vertellen over een aspect van de weer- of sterrenkunde. De onderwerpen variëren van eigenaardige lichtverschijnselen die te zien zijn uit een vliegtuigraam tot buitenaards vulkanisme, asteroïden en ruimtestof en de jacht op exoplaneten met kleine telescopen.

Programma:   

Een astronomische reis door Verleden, Heden en Toekomst    (Ruud Zappeij)
De allereerste aardbewoners waren vermoedelijk net zo verbaasd en overdonderd door de sterrenpracht als hedendaagse vakantiegangers die na thuiskomst vol ontzag vertellen over wat ze – niet gehinderd door Nederlandse lichtvervuiling - op donkere locaties van die sterrenpracht hebben gezien. Gelukkig voor ons is 400 jaar geleden de eerste telescoop uitgevonden en heeft Galileo Galilei er al mee naar de planeten en sterren gekeken. Sindsdien heeft zich een technologische, elektronische en nu ook een digitale revolutie in de sterrenkunde voltrokken die zijn weerga niet kent. Wij kunnen hierdoor tot de diepste diepten in het heelal kijken. En de toekomst? Ruud Zappeij neemt ons mee op een 15-minuten tour door het astronomische verleden, heden en toekomst.

Asteroïden en ruimtestof    (Joost van Iersel)
Onze aarde draait al ± 4,5 miljard jaar ogenschijnlijk rustig zijn baantjes rond de zon. Deze rust is echter bedrieglijk. We worden vanuit de ruimte gebombardeerd door ruimte puin. Niet het puin wat we zelf met oude defecte satellieten hebben achtergelaten, maar stof, steentjes en asteroïden die in verschillende banen rond de zon draaien. Waar komt al deze materie vandaan? Is de ruimte rond de aarde na al die tijd niet eens schoon? En wat valt er op aarde te zien van die duizenden tonnen ruimte materiaal die jaarlijks onze atmosfeer binnen dringen?
Joost van Iersel zal in zijn voordracht over deze zaken het een en ander vertellen.

Buitenaards Vulkanisme   (Dik Riphagen)
In deze voordracht gaan wij het niét hebben over de buitenaardse Vulkan Dr. Spock van de serie Star Trek maar wél over vulkanen buiten de Aarde. Op Aarde zijn er gemiddeld 60 vulkanen actief per jaar maar op Jupiter’s maan Io zijn er ruim 400 actieve vulkanen die in staat zijn om zwavelwolken tot 500 km boven de oppervlakte uit te spugen! De grootste vulkaan, Olympus Mons, bevindt zich op Mars en is drie keer zo hoog als Mount Everest met een doorsnee van 150 km. Maar ook Triton, een maan van Neptunus, en Enceladus, een maan van Saturnus - en wellicht zelfs de manen Europa, Titan, Ganymedes en Miranda - kennen actieve vulkanen van een heel ander soort, de zgn. “ijsvulkanen”. Dik Riphagen vertelt ons nog meer hierover.

De jacht op exoplaneten met gebruik van kleine telescopen   (Lynn van Rooijen)
Wanneer wij naar de planeten in ons eigen zonnestelsel kijken, zien wij slechts kleine schijfjes licht. Hoe kan het dan zijn dat exoplaneten die tientallen lichtjaren van de Aarde liggen, zijn ontdekt door telescopen niet veel groter dan die van vele amateur astronomen? Welke technieken worden er gebruikt? Wat zijn de karakteristieken van de planeten die worden ontdekt? En hoe kunnen zelfs amateurastronomen bijdragen aan wetenschappelijk onderzoek naar exoplaneten? Deze vragen en meer komen aan bod in de voordracht van Lynn van Rooijen “De jacht op exoplaneten met gebruik van kleine telescopen”.

Eigenaardige lichtverschijnselen vanuit een vliegtuigraam     (Günther Können)
Neerkijkend op een wolkendek ziet een luchtreiziger soms ongewone lichtverschijnselen: een fraai gekleurd miniatuur-regenboogje tegenover de zon, of een eigenaardig spiegelbeeld van de zon in de wolken – alsof hij in een meertje is weerspiegeld. Daarnaast is er bij zonsondergang vaak een raar kort zuiltje boven de zon te zien. De verklaring van dit zuiltje is onthutsend simpel en vertelt ons niet alleen iets over de aard van de wolkendeeltjes, maar ook over de vorm van de Aarde.
Wát dat precies is, zal Günther Können onthullen tijdens zijn met foto’s geïllustreerde voordrachtje.
Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde, afd. 't Gooi

DE TOEKOMST VAN HET ZONNESTELSEL
Inleiding tot de lezing van Drs. Edwin Mathlener op donderdag 15  april a.s.

Ongeveer 4,5 miljard jaar geleden is de zon met zijn planetenstelsel ontstaan uit een grote samentrekkende gaswolk. Sindsdien schijnt de zon met een opmerkelijk constante helderheid, maar schijn bedriegt. In die tijd is de zon zo'n 10% in helderheid toegenomen. Dat het hier op aarde niet evenzeer warmer is geworden, ligt vooral aan de temperatuurshuishouding van onze planeet. Maar uiteindelijk zullen we hier op aarde de effecten gaan merken. Ofschoon de zon nog ruim 5 miljard door kan gaan met waterstof verbranden in zijn kern, wordt het waarschijnlijk over 1 miljard jaar al te heet op aarde om leven mogelijk te laten zijn. Maar Mars warmt tegen die tijd geleidelijk op en krijgt een geschikter klimaat om leven te onderhouden. Nog warmer wordt het als de zon opzwelt tot rode reus. Mercurius, Venus en waarschijnlijk ook de aarde zullen door de reus worden doodgekookt en opgeslokt. Maar de ijsmanen van de reuzenplaneten zullen dan juist smelten en grote oceanen krijgen. Maar uiteindelijk eindigt de zon als een afkoelende witte dwerg, en de resterende planeten en manen gaan tegen die tijd opnieuw, en nu voorgoed, in de diepvries.
In deze tijd zal echter ook de omgeving van de zon veranderen. De Andromedanevel beweegt langzaam maar gestaag naar onze eigen Melkweg en uiteindelijk zullen deze twee stelsels samensmelten. Bij zo'n versmelting worden vele sterren weggeschoten uit de stelsels en daar zou ook onze zon bij kunnen horen. Tot slot zullen we speculeren over de verre toekomst van het heelal en de gevolgen voor onze zon -- of voor wat daar dan nog van over is.

AGENDA JAARLIJKSE LEDENVERGADERING KNVWS afd. 't Gooi
op donderdag 15 april 2010, tijdens de pauze van de lezing van die avond.

1. Opening
2. Verslag ledenvergaderingen 16 april en 15 oktober 2009  (ter vergadering beschikbaar)
3. Jaarverslagen 2009:
-Secretaris (ter vergadering beschikbaar; voor te lezen)
-Werkgroep Praktische Sterrenkunde (ter vergadering beschikbaar; voor te lezen op hoofdpunten)
-Penningmeester (ter vergadering beschikbaar)
-kascommissie; décharge van de penningmeester en van het bestuur
4. Benoeming nieuwe kascommissie
5. Begroting 2010 (ter vergadering beschikbaar)
6. Aftreden en benoeming van bestuursleden.
Periodiek aftredend en herbenoembaar: de heren Keuning en Zappeij.
7. (Her)benoeming van afgevaardigden voor de Verenigingsraad KNVWS.
8. Mogelijke toekomstige samenwerking met Bezoekerscentrum Natuurmonumenten.
9. Rondvraag
10. Sluiting

Alle stukken die ter vergadering beschikbaar zullen zijn, kunnen ook tevoren bij het secretariaat worden opgevraagd of ingezien.  Volgens onze traditie zal worden geprobeerd de vergadering binnen 15 minuten af te handelen.

BIJ ONZE BUREN

PUBLIEKSSTERRENWACHT "SCHOTHORST", Amersfoort/Hoogland (Schothorsterlaan 25/27).
Open t/m 9 april op vrijdagavond van 20 tot 22 u. Nog geen info over zondagmiddagopenstelling daarna.
Gratis toegang, maar een vrijwillige bijdrage is welkom. Internet: http://www.publiekssterrenwacht.nl
N.B.: Schothorsterlaan 25/27 is GEEN POSTADRES. Eventuele post uitsluitend naar het adres Kootwijkerzand 9, 3823 ZB  Amersfoort (hr. B. van Slooten, tel. 033 4559 616, na 13.30 u.).                                                           

LEZINGEN AFD. AMSTERDAM (VSA), Weth. Verheij Sporthal, Polderweg 300 (400 m ten Z van station Muiderpoort). Vrij parkeren vanaf 21 uur.  Niet-VSA-leden gelieven zich te melden bij Henk Hollander, 
hendrik(at)analemma.nl. Eerste lezingbezoek gratis. Website http://vsa.intouch.nl/
dinsdag 23 maart, 20.00 u.: Het weer meten, analyseren en voorspellen; kan het beter? door Dr. Ir. Ad Stoffelen
dinsdag 20 april, 20.00 u.:  Het opgeblazen heelal (over de “inflatietheorie”), door drs. Anne van Weerden

PUBLIEKSLEZING "DE KOEPEL" (niet gratis)
zondag 28 maart, 16.30 u. en maandag 29 maart, 19.30 u.: prof. dr. C. de Jager, IJsdwergen, kometen, planetoïden.
zondag 25 april, 16.30 u. en maandag 26 april, 19.30 u.: prof. dr. John Heise, Zwaartekracht eindelijk begrepen?
Sterrenwacht Sonnenborgh, Zonnenburg 2, Utrecht. Toegang € 6. Reservering verplicht: tel. 030 2311 360 (ma. t/m vr. 9.30-16.30 u.), of e-mail coos.haak(at)dekoepel.nl   Zie ook http://www.dekoepel.nl/lezing.html

LEZINGEN AFD. UTRECHT (STERRENKUNDIGE KRING MINNAERT).
dinsdag 23 maart, 20 u.: Bolvormige sterrenhopen: overlevenden uit het verre verleden, door Drs. D. Kruijssen.
dinsdag 27 april, 20 u.: Donkere stroming en de grote-schaal-structuur van het Heelal, door Prof. dr. J. Heise.
Plaats: Sterrenwacht Sonnenborgh,  Zonnenburg 2, Utrecht (Collegezaal).

MUSEUM & STERRENWACHT SONNENBORGH, UTRECHT, Zonnenburg 2 (niet gratis):
Sterrenkijkavonden (bij helder weer) op iedere vrijdag- en zaterdagavond t/m 10 aprilvan 20 tot 21.30 u.  Reservering vereist (030 2302 818, di. t/m vr. 13-17 u.).  Entree € 8, onder 18 jaar € 5. Alleen contant, geen PIN.
Vrije bezichtiging (zonder reservering)  zondag, en dinsdag t/m vrijdagvan 11 u. (zondag 13 u.) tot 17 u.  (Zondag om 14 en 15 u. dialezingen over de zon).
Vanaf 1 april de multimediale tentoonstelling “Ruimtevaart in Nederland”.
Entree € 6 (CJP, U-pas en 65+ € 3,50, onder 18 jaar € 3, MJK gratis). Alleen contant, geen PIN.
Zie ook op Internet: http://www.sonnenborgh.nl

STERRENWACHT ALMERE, Plein 44-46 (boven de busbaan), Almere-Haven. De bus stopt voor de deur. Sterrenkijken door een telescoop op donderdagavonden(19.30 - 23 u.) bij helder weer;  toegang gratis.
Meermalen per jaar een lezing op dinsdagavond. Toegang € 2 (SSA-donateurs gratis).
Zie http://sterrenwachtalmere.nl ; begin maart stonden er nog geen lezingen op de site.  

ARTIS-PLANETARIUM AMSTERDAM, Plantage Kerklaan 38-40 (niet gratis):
Lezingen op de eerste dinsdag van de maand, aanvang 20 u. - Toegang € 8,50 per persoon. (Tel. 020 523 3452; geen reservering). De avond wordt afgesloten met het draaien van de "Sterrenhemel van de Maand".
dinsdag 6 april en dinsdag 4 mei: 2010: lezingen over niet-astronomische onderwerpen.
dinsdag 1 juni 2010: Nieuws uit de kosmos, door Govert Schilling.

Dag-voorstellingen (duur ca. een half uur) in het Artis-planetarium vinden plaats tijdens de openingsuren van Artis. Eerste voorstelling 11.30 of 13 uur  (weekends, schoolvakanties en feestdagen 11 uur), laatste voorstelling 16 uur. Programma's: "Het betoverde rif" (kinderprogramma, niet astronomisch), "Astronaut" (een buitenaardse ontdekkingsreis), "Spacetrip" (reis door de buitenste regionen van ons heelal, langs planeten, sterren en  sterren-stelsels), "Natuurlijke selectie" (over Darwin en de Beagle, dus niet-astronomisch). 
Toegang Artis incl. planetarium:  € 18,50,   65+ € 17,00,   3 t/m 9 jaar € 15,00.
Zie ook http://www.artis.nl/main.php?pagina=paginas/t/planetarium 

COLLOQUIA KNMI DE BILT, tenzij anders vermeld om 15.30 u., in de Buys Ballotzaal.
Toegang gratis. Engelstalige colloquia zijn niet vermeld. Zie ook op Internet: http://www.knmi.nl/agenda   Donderdag 11 maart: Weer en verkeersveiligheid, door Dr. F. Bijleveld, SWOV.
Donderdag 3 juni:  Nieuwe klimaatverwachtingen met EC-Earth, door Dr. Wilco Hazeleger, KNMI.  
Donderdag 17 juni: 30 jaar ozonmetingen door satellieten, door Drs. Marc Allaart, KNMI.
Donderdag 1 juli:  Het gebruik van Geografische Informatie Systemen (GIS) op het KNMI, door Dr. R. Sluiter, KNMI
De volgende informatie is alleen opgenomen in de digitale versie van de Convocatie

MULTIMEDIALE TENTOONSTELLLING “RUIMTEVAART IN NEDERLAND” in Utrecht

Vanaf 1 april is de expositie ‘Ruimtevaart in Nederland’ te zien in Sonnenborgh, een multimediale tentoonstelling waarbij de beleving centraal staat. In de expositie treft de bezoeker een tweetal authentiek ogende ruimtecapsules. Op de capsules zijn talrijke filmpjes te zien waarin jong en oud de ontwikkelingen in de ruimtevaart op de voet kunnen volgen en ontdekken wat ruimtevaart voor ons dagelijks leven betekent. De tentoonstelling is een initiatief van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie Netherlands Space Office (NSO). 

De multimediale capsuletentoonstelling bestaat uit twee ruimtecapsules die informatie geven over de Nederlandse ruimtevaart. Op monitoren op de capsules draaien verschillende filmpjes over de ontwikkelingen in de ruimtevaart en de invloed van ruimtevaart op wetenschap en ons leven. De filmpjes zijn in willekeurige volgorde te bekijken.

Op veel gebieden zoals communicatie, navigatie, weerkunde en astronomie, is de invloed van ruimtevaart dagelijks merkbaar. De expositie ‘Ruimtevaart in Nederland’ biedt een blik op de geschiedenis van de ruimtevaart en de toepassingen ervan. Want hoewel Nederland een klein land is, spelen wij op het gebied van ruimtevaart internationaal een belangrijke rol.

Gegevens over openingstijden en entreeprijzen zie rubriek “Bij onze buren” hierboven.

EXPOSITIE “REIS DOOR EXTREMEN” t/m 30 mei in het Universiteitsmuseum Utrecht

In 2011 bestaat de Universiteit van Utrecht 375 jaar. Om dit 75e lustrum te vieren organiseert de universiteit samen met het Universiteitsmuseum een expositie rondom één van haar Nobelprijswinnaars, Gerard ’t Hooft. Met zijn onderzoek heeft Gerard ’t Hooft een belangrijke bijdrage geleverd aan het beter begrijpen van de wereld om ons heen. In de expositie “Master the Universe!” stapt de bezoeker aan boord van een ruimteschip en ontdekt dat natuurkunde heel spannend kan zijn: zwarte gaten, supergeleiding, E=mc2 en de Theorie van alles. ‘Extremen’ is de rode draad die door de tentoonstelling loopt. Gerard ‘t Hooft neemt de bezoeker in de extreme werelden van de theoretische natuurkunde. Niet door met moeilijke formules te rekenen, maar door het zelf mee te maken.

Ervaar hoe de wereld eruit ziet bij bijna de snelheid van het licht, ga kopje onder in een zwart gat en kom erachter of tijdreizen echt kan. Verken de grenzen van de natuurkunde en verwonder je over tal van vreemde verschijnselen.

De expositie “Master the Universe!” is te zien van 24 april 2010 t/m mei 2011 in het Universiteitsmuseum Utrecht, Lange Nieuwstraat 106, Utrecht, http://www.uu.nl/universiteitsmuseum
Dagelijks geopend van 11.00 tot 17.00 uur uitgezonderd 30 april.
Entree vanaf 18 jaar  €7,-,  <18, 65+, CJP, Studentenkaart, U-pas €3,50

EXPOSITIE “FIRST LIGHT, FOTOGRAFIE & ASTRONOMIIE”  t/m 30 mei in Amsterdam

Met First Light presenteert fotografiemuseum Huis Marseille in Amsterdam een grote tentoonstelling over fotografie en
astronomie, waarin bijzondere historische foto’s worden gecombineerd met de meest spectaculaire beelden van bekende telescopen op aarde en in de ruimte.

Sinds Christiaan Huygens brengt de Nederlandse astronomie sterrenkundigen van wereldformaat voort. Die ijzersterke
internationale reputatie weerspiegelt zich ook in de fotografie. In samenwerking met de Stichting Academisch Erfgoed (SAE) en de Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA) heeft Huis Marseille de afgelopen jaren een inventarisatie gemaakt van het fotografisch astronomisch erfgoed in Nederlandse universitaire en museale collecties. Hierin zijn vrijwel alle internationale topstukken op dit gebied terug te vinden. Deze indrukwekkende en soms ontroerende
foto's zijn tegenwoordig alleen nog bekend bij een handjevol liefhebbers. Toch is hun invloed op de wetenschappelijke ontwikkeling en promotie van het vak niet te onderschatten.

Voor de tentoonstelling zijn ruim 150 objecten (foto’s, boeken, atlassen) geleend bij: de universiteitsbibliotheken van Amsterdam (UvA), Groningen, Leiden en Utrecht, het Universiteitsmuseum Groningen en het Universiteitsmuseum Utrecht, het Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek, het Kapteyn Instituut in Groningen, het Archief van de Leidse Sterrewacht, het Rijksmuseum, de Koninklijke Bibliotheek en bij particulieren.

Adres Keizersgracht 401, 1016 EK Amsterdam. Open dinsdag t/m zondag 11-18 u., uitgezonderd 30 april.
Entree € 5, studenten en CJP € 3, MJK gratis.

CURSUS HOGE-RESOLUTIEFOTOGRAFIE MET DE WEBCAM  in Utrecht

De Sterrenkundige Kring Minnaert organiseert een workshop ‘Hoge resolutie fotografie met de webcam’. De workshop wordt gehouden op Sonnenborgh – museum en sterrenwacht in Utrecht op dinsdag 6, 13 en 20 april van 20 uur tot 22 uur (bij helder weer uitloop tot 23 uur).

Docenten van de cursus zijn de ervaren planeetfotografen Jan Adelaar en Martin van Ingen van de werkgroep Maan & Planeten. De kosten bedragen € 27 per deelnemer (incl. cursusmateriaal). Aanmelden kan tot 15 maart d.m.v. een e-mail aan pcdezwart@casema.nl.
Bij het maken van hoge resolutie opnamen van maan en planeten worden met behulp van de computer een groot aantal beeldjes uit een film (een ‘avi’) bewerkt tot één eindresultaat, dat aanzienlijk meer detaillering vertoont dan de afzonderlijke filmbeeldjes.
Tijdens de workshop krijgt u uitgebreid informatie over de te gebruiken hardware: Welke kijkers zijn geschikt en welke accessoires heeft u nodig. Ook leert u omgaan met Registax en andere nuttige software. U leert het maken van de avi’s, het bewerken van de avi’s met Registax en het nabewerken van het verkregen resultaat met programma’s als Photoshop en Neat image.
Met behulp van de op de sterrenwacht aanwezige apparatuur, waaronder een Celestron C14 en een 200mm APO zullen bij geschikte weersomstandigheden tijdens de workshop opnamen worden gemaakt.
Het accent van de workshop ligt op zelfwerkzaamheid, daarom is het handig als u over een eigen laptop beschikt. Een CD of DVD met software en (oefen)avi’s wordt tijdens de eerste avond verstrekt.
Aan het eind van de workshop ontvangen de deelnemers een beknopte hand-out.

WORKSHOP ASTROMETRIE EN FOTOMETRIE VAN KLEINE PLANETEN in Bussloo (ten zuidoosten van  Apeldoorn)

Op 12 juni wordt door de DMPA (Dutch Minor Planet Association) i.o. een bijzondere workshop georganiseerd.  Dhr. Axel Martin, een van de experts het gebied van de astrometrie (plaatsbepaling) en fotometrie (helderheidsbepaling) van kleine planeten is uitgenodigd om geïnteresseerden wegwijs te maken in deze boeiende activiteit.
Immers: Velen maken astrofoto’s en zijn er zich niet van bewust dat er op bijna elke foto die binnen 20° van de Ecliptica genomen is ook kleine planeten staan. Zij die met grote instrumenten opnames maken hebben mogelijk kleine planeten ontdekt terwijl de dat niet weten. Hoe kom je daar achter of er kleine planeten op je opname staan? Hoe kom je erachter welke dat het is? Of . . . . dat het een herontdekking of zelfs een nieuwe is? Plaatsbepaling tot op 0,5 boogseconde is voor de amateur mogelijk!
Naast de astrometrie is ook de fotometrie een aspect van waarnemingen die ligt binnen de mogelijkheden van de amateur die beschikt over digitaal equipment. Het is niet alleen geschikt voor het waarneming van helderheids veranderingen t.g.v. de onregelmatige vorm van de om zijn as draaiende kleine planeet, maar ook voor veranderlijke sterren.
Op het net is eenvoudige freeware of shareware voor een  heel laag bedrag te downloaden en waar mee gewerkt kan worden.
De workshop wordt in het Engels of Duits gegeven (de sheets zijn in het Duits) er is een tolk aanwezig voor eventuele onduidelijkheden.
De kosten van deze workshop zijn € 15,- inclusief koffie/thee en de pauzes en soep bij de zelf meegebrachte boterhammen.  De locatie is de Volkssterrenwacht Bussloo.
Opgave kan bij: Harrie Rutten, h.g.j.rutten@home.nl , liefst zo snel mogelijk.
Het deelnamebedrag kunt u overmaken op rekening 1033.11.459 o.v.v.  DMPA-workshop. Nadere details volgen dan.

Meer over dit onderwerp is te vinden op de website van Axel Martin: Het Turtle Star Observatory: http://markt.bph.rub.de/~axelm/tso/tso.htm . Deze site is in het Duits.
Axel Martin is auteur of co-auteur van enkele boeken over de CCD-fotografie, etc. Hij heeft zelf 5 kleine planeten ontdekt, 1 herontdekking en 3 ontdekkingen die niet bevestigd konden worden en daardoor aan iemand anders zijn toegeschreven (de zogenaamde tweede waarneming na 24 uur